اگر به دنبال روشی اثباتشده و علمی برای بهبود سلامت جسم و ذهن خود هستید، سیکل حرکتی یوگا سلام بر خورشید (Surya Namaskar) یکی از کاملترین و تاثیرگذارترین تمرینات فیزیکی و ذهنی در یوگا است که با انجام منظم آن میتوانید انعطافپذیری بدن، قدرت عضلات، بیداری انرژی و آرامش روان را تجربه کنید. این مجموعه کلاسیک از ۱۲ وضعیت پیاپی و هماهنگ به شما کمک میکند تا یک شروع قوی و پرانرژی برای روزتان بسازید و با افزایش سوخت و ساز بدن، تقویت روحیه، برطرفکردن دردها و سمزدایی به بالاترین سطح سلامتی دست پیدا کنید.
فهرست محتوا
Toggleیوگا سلام بر خورشید چیست؟
سلام بر خورشید یکی از قدیمیترین و شناختهشدهترین سیکلهای حرکتی در یوگا است که از سنتهای کهن هند ریشه گرفته و در سراسر جهان محبوبیت زیادی دارد. نام سانسکریت آن «سوریا نمسکار» به معنای ادای احترام به انرژی خورشید (نماد حیات و بیداری) است. این حرکات ساختار یافته، بدن را برای تمرینات یوگا (آسانا) آماده میکنند و همچنین به تنهایی یک روتین روزانه کامل به حساب میآیند. هدف اصلی این حرکات، بیدار کردن انرژی حیاتی (پرانا)، تحریک ارگانهای داخلی، اکسیژنرسانی به سلولها و هماهنگسازی بدن و ذهن است.
آموزش گام به گام حرکات یوگا سلام بر خورشید
در اجرای سیکل سلام بر خورشید ۱۲ مرحله وجود دارد که اجرای صحیح و پیوسته آنها از اهمیت زیادی برخوردار است. بهتر است هر حرکت را با تمرکز روی تنفس و حفظ نرمی بدن انجام دهید، چرا که این کار اثربخشی تمرینات را چندین برابر میکند. حرکات عبارتند از:
۱. تاداسانا (Kضیعت کوه)
صاف بایستید، پاها کنار هم، کف دستها در مقابل قفسه سینه روی هم قرار گیرد. چند نفس عمیق بکشید، بدن، ذهن و نیت خود را متمرکز کنید.
۲. وضعیت دستها بالا (Urdhva Hastasana)
همچنان که دستها روی هم هستند، آنها را بالای سر برده و کشیده کنید. قفسه سینه را باز کرده و به آرامی به سمت عقب خم شوید؛ نگاه رو به بالا باشد.
۳. وضعیت خم به جلو (Uttanasana)
از مفصل ران، بدون خم کردن زانوها (درصورت نیاز کمی زانوها را خم کنید)، بدن را به جلو خم کنید تا کف دستها یا سر انگشتها زمین را لمس کند. سر را رها کنید.
۴. لانژ با پای راست
پای راست را عقب بگذارید، زانو صاف یا کمی خم، نوک انگشتان پا روی زمین. زانوی چپ زاویه ۹۰ درجه، کف دستها دو طرف پای چپ روی زمین، نگاه رو به بالا و ستون فقرات صاف.
۵. پلانک (تخت) یا دانداسانا
پای چپ را نیز عقب برده، بدن را در امتداد یک خط صاف قرار دهید. کف دستها زیر شانه، بدن روی دستها و پنجهها، شکم جمع و قوی باشد.
۶. وضعیت هشت عضو (Ashtanga Namaskara)
با بازدم، زانوها، سینه و چانه را به زمین برسانید. باسن بالا، آرنجها کنار بدن. فقط پیشانی، دو کف دست، دو زانو، سینه و دو انگشت پا با زمین تماس خواهند داشت.
۷. کبری (Bhujangasana)
پاها روی زمین، دستها زیر شانه، با دم سر و سینه را بلند کنید. آرنج کمی خم، شانهها عقب، گردن در راستای ستون فقرات، نگاه رو به بالا.
۸. سگ سر پایین (Adho Mukha Svanasana)
از کبری، لگن را به سمت بالا ببرید، پاشنهها به سمت زمین، دستها و پاها کشیده. مانند عدد ۸ یا یک مثلث معکوس شوید. سعی کنید پشت پا و کمر کشیده باشد.
۹. لانژ با پای چپ (مطابق مرحله ۴، این بار با پای مخالف)
پای چپ را جلو آورید، بین دستها بگذارید، پای راست عقب، زانوی چپ باز، کف دست روی زمین، ستون فقرات بکشید و نگاه به بالا.
۱۰. خم به جلو (Uttanasana، تکرار مرحله ۳)
پای راست جلو، به خم به جلو بازگردید، سر رها، کشش در پشت پاها و کمر احساس شود.
۱۱. دست بالا (تکرار مرحله ۲)
همزمان با دم، دستها را از پهلو بالا آورده، بدن را به سمت عقب کش دهید و بازوها را بکشید.
۱۲. تاداسانا (پایان سیکل)
دستها را مقابل قلب قرار دهید و در وضعیت ابتدایی بایستید. بیش از یک سیکل را میتوانید به صورت پیوسته تمرین کنید.
فواید قطعی سلام بر خورشید برای بدن و ذهن
تمرین منظم سیکل سلام بر خورشید در یوگا، ترکیبی از حرکات کششی، تقویتی، متعادلکننده و انقباضی برای کل بدن را فراهم میآورد. این شگرد بینظیر تقریبا روی هر بخشی از بدن تاثیر مثبت دارد و بر اساس مطالعات علمی، تاثیرات متعدد آن تایید شدهاند.
- کاهش استرس و اضطراب: هماهنگی حرکات و تنفس کمک به عملی شدن واکنشهای آرامسازی بدن میکند و سطح هورمونهای استرس را کم مینماید.
- افزایش انعطافپذیری عضلات و مفاصل: حرکات کششی فعال، دامنه حرکتی را بهبود بخشیده و از خشکی و درد جلوگیری میکند.
- تقویت قلب و ریه: توالی حرکات، ضربان قلب و تنفس را منظم و عمیق میکند، به سلامت قلبیعروقی و تنفسی کمک شایانی دارد.
- بهبود عملکرد گوارش: حرکات فشار و کشش روی ارگانهای داخلی، هضم و دفع را تقویت و یبوست را مهار میکند.
- کاهش وزن و تناسباندام: با افزایش فعالیت متابولیکی مثل تعریق، سوزاندن چربی، فرمدهی و سفت شدن عضلات کل بدن رو تجربه خواهید کرد.
- سم زدایی طبیعی بدن: تعریق افزایش پیدا میکند و با فعال شدن گردش خون، مواد زائد از بدن دفع میشود.
- افزایش انرژی و تمرکز ذهنی: اکسیژنگیری بیشتر به سلولهای مغز و بدن، باعث هوشیاری، افزایش تمرکز و بهرهوری روزانه شما میشود.
- تقویت سیستم ایمنی: با تحرک منظم، عملکرد دستگاه ایمنی بهبود مییابد و به پیشگیری از بیماریها کمک میکند.
- بهبود خواب و کیفیت استراحت: آرامش اعصاب و عضلات پس از تمرین موجب خواب عمیقتر و باکیفیتتر میشود.
- رفع دردهای عضلانی و اسکلتی: کشش و تقویت همزمان عضلات موجب کاهش دردهای مزمن کمر، گردن و زانو میشود.
- متعادلسازی هورمونها و کمک به زنان در یائسگی: تعادل هورمونی را در بدن زنان بهبود میبخشد و از عوارض یائسگی و قاعدگی کم میکند.
چه کسانی نباید سلام بر خورشید را انجام دهند؟
به رغم فواید بسیار، برخی شرایط پزشکی میتواند اجرای این حرکات را پرخطر کند. افراد زیر باید از اجرای این حرکات خودداری نموده یا با مشورت مربی و پزشک اقدام کنند:
- افراد با جوش یا التهابات پوستی شدید، تب بالا یا عفونت فعال
- افراد مبتلا به فشار خون بالا و بیماریهای قلبی
- زنان باردار یا در دوران قاعدگی (مگر با دستور مربی و پروتکل ویژه)
- کسانی که فتق دارند یا سابقه جراحی شکم اخیر دارند
- درد یا آسیب فعال در کمر، ستون فقرات، دیسک یا زانو
نکات بسیار مهم در اجرای یوگا سلام بر خورشید
- همواره در صورت داشتن بیماری یا شرایط پزشکی خاص، پیش از شروع با پزشک مشورت کنید.
- تمرین را با معده خالی یا حداقل ۲ ساعت بعد از غذا انجام دهید.
- صبح زود یا عصر بهترین زمان است؛ اما در هر ساعتی که احساس راحتی دارید، قابل اجرا است.
- در ابتدا برای یادگیری وضعیت بدن و تنفس صحیح از مربی متخصص بهره بگیرید.
- همیشه در طول تمرین به ریتم تنفس و حفظ آرامش ذهن توجه کنید.
- در صورت سرگیجه، درد یا ناراحتی، تمرین را متوقف کنید.
جمعبندی و توصیه نهایی
یوگا سلام بر خورشید یکی از کاملترین و علمیترین سیکلهای یوگا است که هم سطح آمادگی جسمانی و هم وضعیت روانی شما را متحول میکند. این دوازده حرکت، بخشهای مختلف بدن، قلب، عضلات و ذهن شما را به چالش میکشد و فواید علمی اثباتشدهای چون کاهش وزن، بهبود حالات روحی، تقویت عضلات و بهبود سیستم داخلی بدن را به همراه دارد. همواره ایمنی، اصول صحیح اجرا و توجه به محدودیتهای بدن را در اولویت قرار دهید. اگر مسئله یا بیماری خاصی دارید، حتما با مربی متخصص یا پزشک مشورت کنید.
با انجام منظم سیکل سلام بر خورشید، روزهای پرانرژیتر، آرامتر و سالمتری را برای خود رقم بزنید.
سوالات متداول
آیا این حرکات برای مبتدیان هم مناسب است؟
بله، کافی است شدت و ریتم حرکات را با شرایط بدنی خود تنظیم کنید. افراد مبتدی با راهنمایی مربی و افزایش تدریجی تکرارها، بدون مشکل تمرین میکنند.
بهترین تعداد تکرار سلام بر خورشید چقدر است؟
بسته به سطح آمادگی جسمانی و هدف، بین ۳ تا ۱۲ دور در روز برای اکثر افراد مناسب است. اما حتی انجام تنها یک دور صبحگاهی عالی است.
آیا کودکان نیز میتوانند سلام بر خورشید را انجام دهند؟
بله، با رعایت فرم صحیح و بدون اجبار به انعطاف زیاد، کودکان نیز این سیکل را به خوبی اجرا میکنند و علاوه بر سلامت جسم، تمرکز و اعتمادبهنفس به آنان هدیه میدهد.
برای کاهش استرس و انرژیزایی صبح، این سیکل موثر است؟
بله، تاثیر یوگا سلام بر خورشید در کاهش استرس، افزایش هشیاری و انرژی اثبات شده است و تمرین منظم آن میتواند روز خوبی برایتان رقم بزند.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟