اگر مدام از چشمان خود کار میکشید و به دلیل شغلتان یا استفاده طولانی از صفحات نمایش مانند گوشی، کامپیوتر و لپتاپ با خستگی، خشکی یا فشار چشم مواجه هستید، راه حل موثری برای شما وجود دارد: یوگا چشم. یوگا چشم، مجموعهای از تمرینات ساده و علمی است که در تقویت عضلات چشم، بهبود بینایی و کاهش علائمی همچون خارش، سوزش و فشار چشم نقش بسزایی دارد. با بهکارگیری حرکات هدفمند یوگا صورت مخصوص چشم میتوانید سلامت دید خود را حفظ کنید، از بروز مشکلاتی مانند تاری دید و مگسپران جلوگیری کرده و حتی روند عارضههایی مانند گلوکوم را کند کنید. در ادامه با این راهنمای جامع از زی یوگا همراه باشید تا تمامی حرکات و نکات علمی یوگا برای تقویت و زیبایی چشم را بیاموزید و پاسخی عملی برای دغدغهتان بیابید.
یوگا چشم (Eye Yoga) یک رویکرد علمی و طبیعی برای تقویت عضلات چشم، افزایش آگاهی بدن و ذهن و کاهش تنش در ناحیه چشم و صورت است. با وجود اینکه این نوع تمرینات جایگزین درمانهای پزشکی نخواهند بود، اما به ویژه برای افرادی که ساعات زیادی به نمایشگرها خیره میشوند، اثرات قابل توجهی در کاهش فشار، رفع خستگی و پیشگیری از مشکلات شایع چشم دارد. این تمرینات به شما کمک میکند تا عملکرد طبیعی چشمهای خود را بازیابی کنید، فرآیند خونرسانی به بافتهای چشمی را بهبود دهید و با آبرسانی بهتر، از خشکی و تیرگی چشم پیشگیری کنید.
فواید علمی یوگا برای عضلات و سلامت چشم
تحقیقات جدید نشان دادهاند که انجام منظم حرکات یوگا مخصوص چشم میتواند:
- خستگی و خشکی چشم را کاهش دهد
- گردش خون به بافتهای چشمی را بهبود بخشد
- قدرت تمرکز بینایی و تطابق چشمی را بیشتر کند
- از بروز اختلالات بینایی مانند نزدیکبینی و دوربینی پیشگیری کند
- روی کاهش استرس ذهنی و همچنین سلامت مغزی تاثیر مثبت بگذارد
- احساس فشار، سوزش و خارش چشم را تسکین دهد
- پیری زودرس عضلات چشمی و افت شادابی چشمها را به تعویق اندازد
بهترین حرکات یوگا برای تقویت و آرامش چشم
در این بخش، مهمترین تمرینات یوگا برای چشم با روش اجرای صحیح، تکرار هر حرکت و نکات علمی مربوط به هرکدام معرفی میشود:
۱. چرخش و حرکت چشم به اطراف (Eye Rotation)
برای انجام این تمرین کافیست بدون حرکت دادن سر و گردن، جهت نگاه را به آرامی به سمت راست، چپ، بالا، پایین و به صورت دایرهای بچرخانید. برای درک بهتر مسیر دایرهای میتوانید انگشت اشاره خود را با فاصله مقابل چشمانتان حرکت دهید و با نگاه، آن را دنبال کنید. این حرکت باعث تقویت و کشش تمامی عضلات اطراف قرنیه میشود.
- تکرار: هر جهت ۵ بار، در مجموع ۲۰ مرتبه
۲. لمس چشم با کف دستها (Palming)
ابتدا کف دستهایتان را به شدت به هم بسایید تا گرم شوند. سپس دستها را به آرامی روی پلکهای بسته خود قرار دهید تا گرما و انرژی به عضلات چشم منتقل شود. در این وضعیت ۳۰ ثانیه تا یک دقیقه بمانید. این تمرین پس از ساعت طولانی کار با کامپیوتر، آرامبخش فوری است.
- نکته: فشار وارد نکنید و به چشمها زمان استراحت دهید.
۳. چشمک زدن (Blinking)
در حالت راحت بنشینید، چند ثانیه به دور دست نگاه کنید و سپس ۱۰ بار به سرعت پلک بزنید. بعد، چشمانتان را ببندید و ۲۰ ثانیه استراحت دهید. چرخه را تا ۴ بار تکرار کنید. این حرکت از خشکی چشم و آسیب پرده اشکی جلوگیری میکند.
- فواید: افزایش آبرسانی طبیعی به سطح چشم و دفع سموم از لایه اشکی
۴. ایستادن روی شانهها (Sarvangasana)
حرکت مخصوص افزایش جریان خون به سمت چشم و مغز. به پشت دراز بکشید، پاها را مستقیم بالا ببرید، کمر را با دست حمایت کنید تا شانهها وزن را تحمل کنند، سر و گردن روی زمین قرار بگیرد. روزانه یک مرتبه، هر بار تا یک دقیقه، کافی است. این حرکت به سمزدایی کامل اندامها کمک و عملکرد چشم را تقویت میکند.
۵. تنفس پرانایاما و مدیتیشن چشم
پرانایاما با تمرکز بر تنفس آگاهانه و کشیدن نفس عمیق، استرس و تنشهای ماهیچهای چشم را کاهش میدهد. به حالت چهارزانو بنشینید و چند نفس عمیق بکشید. همچنین میتوانید با قرار دادن انگشتان روی پلک بسته و ایجاد صدای زنبورعسل حین بازدم، تمرین تمرکز بیشتری انجام دهید.
۶. تمرین نگاه به نوک بینی (Nasikagra Drishti)
در این حرکت، لیوانی را مقابل بینی خود میگذارید، کف دست را مشت کرده و انگشت شست را رو به بالا نگه میدارید. به نوک انگشت شست نگاه کنید، بازدم انجام بدهید و سپس انگشت شست را به سمت نوک بینی آورده و دوباره نگاه خود را دنبال کنید. این حرکت به بهبود تمرکز و تطابق بینایی کمک میکند.
۷. نگاه نزدیک و دور (Near and Far Viewing)
کنار پنجره بایستید، ابتدا ۵ تا ۱۰ ثانیه به یک نقطه دور دست (افق) نگاه کنید، سپس تمرکزتان را به نوک بینی بیاورید. این تمرین را ۱۰-۱۵ مرتبه تکرار کنید؛ تاثیر آن در جلوگیری از خستگی و افزایش تطابق چشم ثابت شده است.
۸. پلک زدن زیاد و آگاهانه
شرایطی ایجاد کنید که هر ۴ ثانیه یک بار به طور آگاهانه پلک بزنید. این کار باعث بهبود روانسازی سطح چشم، جلوگیری از خشکی و توزیع یکنواخت اشک میشود تا فشار از روی قرنیه و سطح چشم برداشته شود.
۹. تمرینات تمرکز و ردیابی با انگشت شست
بازوی چپ را جلو بگیرید، شست را بالا نگه دارید و بدون حرکت دادن سر چشمهای خود را روی شست متمرکز کنید. بازو را آرام به سمت چپ و راست حرکت دهید و تمامی مدت نگاه از شست برندارید. این تمرین در تقویت عضلات ریز چشم بسیار مؤثر است.
۱۰. حرکات چشم به بالا و پایین
در حالت نشسته و پشت صاف، مچ دست را مشت، شست بالاتر از زانو قرار گرفته و روی شست تمرکز کنید. شست را به آرامی به بالا ببرید و چشم همزمان آن را دنبال کند، سپس به پایین. با هر دست ۵ مرتبه این حرکت را انجام دهید.
۱۱. کشش چشم جانبی (Lateral Eye Movements)
۹۰ درجه به سمت چپ و راست نگاه کنید (بدون حرکت سر). در هر جهت نگاه را به مدت ۵ ثانیه نگه داريد و سپس به حالت عادی بازگردانید. این کار را ۳ بار تکرار کنید. حرکت مزبور برای کسانی که تمرکز بالایی میطلبند، کاربردی است.
۱۲. ماساژ ملایم پلکها و غدد اشکی
با سر انگشتان دست، روی پلکهای بالا و پایین حرکات ملایم و دایرهای انجام دهید تا جریان خون افزایش یابد و رطوبت چشم تقویت شود. به ویژه اگر دچار خشکی یا التهاب چشمی هستید، این حرکت سبب ارتقای عملکرد غدد اشکی و بهبود شادابی چشم خواهدشد.
۱۳. نگاه از جلو به طرفین
در حالت داند آسانا بنشینید، مچ دست چپ را مشت کنید و بر روی زانوی چپ بگذارید. شست به سمت بالا باشد و به آن نگاه کنید؛ سپس به یک نقطه مستقیم روبرو خیره شوید. بعد با نگاه مسیر را از وسط به سمت شست هدایت کنید. با هر دست ۱۰ بار این کار را تکرار نمایید.
۱۴. استراحت چشم با تکنیک 20-20-20
برای کاهش خستگی چشم، بعد از ۲۰ دقیقه کار با نمایشگرها، ۲۰ ثانیه به شیئی در حداقل ۶ متری خیره شوید. این تکنیک فشار عصبی و خشکی چشم را تا حد زیادی کاهش میدهد و برای سلامت عمومی چشم حیاتی است.
نکات و توصیههای لازم برای بیشترین بهره از یوگا چشم
- حرکات یوگا چشم را حتماً با دست و صورت تمیز انجام دهید تا از آلودگی و عفونت جلوگیری شود.
- بعد از هر تمرین چشمی، چند ثانیه چشمها را ببندید یا با دست بپوشانید تا استراحت کامل داده شوند.
- اگر مبتلا به بیماریهای جدی چشمی هستید، پیش از آغاز تمرینات با چشمپزشک مشورت کنید.
- حرکات چرخشی و تمرین با انگشت شست را به آرامی انجام دهید، هرگز با فشار یا سرعت بالا انجام ندهید.
- به طور منظم، مخصوصاً زمانی که ساعتهای زیادی بیحرکت مشغول کار هستید، حرکات یوگا چشم را تکرار کنید.
جمعبندی؛ چطور با یوگا چشم سلامت بینایی را تضمین کنیم؟
انجام روزانه و منظم حرکات یوگا مخصوص چشم، هم در زمینه پیشگیری و هم در زمینه بهبود اختلالات جزئی بینایی، تاثیر قابل توجهی دارد. این تمرینات با تقویت عضلات چشم، افزایش گردش خون و کاهش استرس میتوانند چشمها را سالم، زیبا و با نشاط نگه دارند. اگر از خشکی، خستگی یا تاری دید رنج میبرید، پیشنهاد میکنیم دورههای یوگا چشم زی یوگا را زیر نظر مربیان تخصصی تجربه کنید تا از تاثیرات علمی و سلامتبخش آن بهرهمند شوید.
سوالات متداول
یوگا چشم چیست و چه موقع توصیه میشود؟
یوگا چشم تکنیکی از حرکات ویژه برای کاهش علائم خستگی، سوزش، خارش و فشار چشم است و برای همه به ویژه کارمندان و دانشآموزان که زمان زیادی به صفحه نمایشگر نگاه میکنند بسیار توصیه میشود.
حرکات اصلی یوگا برای تقویت چشم کدامند؟
یوگا چشم تکنیکی از حرکات ویژه برای کاهش علائم خستگی، سوزش، خارش و فشار چشم است و برای همه به ویژه کارمندان و دانشآموزان که زمان زیادی به صفحه نمایشگر نگاه میکنند بسیار توصیه میشود.
آیا حرکات یوگا چشم، اختلال بینایی را رفع میکند؟
یوگا چشم برای حفظ سلامت عضلات چشم، کاهش فشار و تقویت بینایی بسیار اثربخش است اما نمیتواند جایگزین درمانهای دارویی یا جراحیهای تخصصی برای بیماریها و اختلالات مهم باشد. با این حال، انجام منظم این تمرینها میتواند روند درمان اختلالات شایع مانند خشکی چشم، نزدیکبینی خفیف، یا ضعف موقت بینایی را بهبود بخشد.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟